Digital Thermometer หรือ เทอร์โมมิเตอร์แบบดิจิทัล เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการวัดอุณหภูมิ ที่ใช้เซ็นเซอร์ในการวัด และแสดงค่าที่อ่านได้แบบดิจิทัลบนหน้าจอ เพื่อตรวจสอบ และควบคุมคุณภาพในกระบวนการผลิต ระบบการทำงาน ในอุตสาหกรรมต่างๆ เช่น อุตสาหกรรมอาหาร เครื่องดื่ม การแพทย์ การผลิต เป็นต้น
โดยการวัดอุณหภูมิสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทดังนี้
- การวัดอุณหภูมิแบบสัมผัส (Contact Thermometer) คือ ตัวรับรู้ (Sensor) ของเทอร์โมมิเตอร์ต้องสัมผัสกับสิ่งที่ต้องการวัด
- การวัดอุณหภูมิแบบไม่สัมผัส (Non-Contact Thermometer) คือ เทอร์โมมิเตอร์สามารถวัดอุณหภูมิได้โดยไม่สัมผัสกับสิ่งที่ต้องการจะวัด ซึ่งส่วนมากมักอาศัยคุณสมบัติทางแสง หรือ การแผ่รังสี ในการวัด
การสอบเทียบดิจิทัลเทอร์โมมิเตอร์ที่ต่อร่วมกับหัววัดอุณหภูมิ (Digital Thermometer with temperature sensors)
การสอบเทียบ Digital Thermometer ที่ต่อร่วมกับหัววัดอุณหภูมิ ด้วยวิธีการเทียบค่ากับเทอร์โมมิเตอร์มาตรฐาน (Comparison Method) โดยมีชนิดของหัววัดที่ต่อร่วม เช่น ความต้านทาน เทอร์โมคัปเปิล หรือ อื่นๆ เป็นต้น ซึ่งวิธีการสอบเทียบแต่ละชนิดของหัววัดที่ต่อร่วมมีกระบวนการสอบเทียบเหมือนกัน อาจต่างกันที่องค์ประกอบที่นำมาใช้ในการคำนวณค่าความไม่แน่นอนของการวัด สาเหตุดังกล่าวเกิดจากหัววัดอุณหภูมิที่ต่อร่วมอยู่กับ “ หน่วยแสดงผล ” หรืออาจเรียกว่า ” ดิจิทัลเทอร์โมมิเตอร์ ” มีลักษณะการทำงานที่ต่างกัน เช่น
- ถ้าใช้หัววัดอุณหภูมิชนิดความต้านทาน ค่าแก้ (Correction) ของเครื่องมือเกิดจากปัจจัยสองส่วน คือ หน่วยแสดงผล กับ หัววัดอุณหภูมิ
- แต่หากใช้หัววัดอุณหภูมิชนิดเทอร์โมคัปเปิล ค่าแก้ของเครื่องมือจะเกิดจากปัจจัยสามส่วน คือ หน่วยแสดงผล หัววัดอุณหภูมิ และ อุณหภูมิแวดล้อมรอบหน่วยแสดงผล
หลักการทำงานเบื้องต้น Digital Thermometer
- Digital Thermometer with sensor (RTD)
เมื่อเซ็นเซอร์สัมผัสกับความร้อนหรือเย็น ค่าความต้านทานไฟฟ้า (Ω) จะเปลี่ยนไปตามอุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลง วงจรอิเล็กทรอนิกส์ (ชุดประมวลผล) จะวัดค่าความต้านทาน (Ω) ที่ได้ และแปลงค่าเป็นอุณหภูมิที่แสดงผลเป็นตัวเลขบนหน้าจอแสดงผล
- Digital Thermometer with sensor (TC)
เมื่อเซ็นเซอร์สัมผัสกับความร้อนหรือเย็น ค่าแรงดันไฟฟ้า (mV) จะเปลี่ยนไปตามอุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลง วงจรอิเล็กทรอนิกส์ (ชุดประมวลผล) จะวัดค่าแรงดันไฟฟ้า (mV) ที่ได้ และแปลงค่าเป็นอุณหภูมิที่แสดงผลเป็นตัวเลขบนหน้าจอแสดงผล
องค์ประกอบการสอบเทียบ
เครื่องมือวัดอ้างอิง (Reference Standard)
- เป็นเครื่องมือมาตรฐานที่ใช้ในการเปรียบเทียบกับเครื่องมือที่ต้องการสอบเทียบ
- ต้องมีความถูกต้องสูงกว่าเครื่องมือที่ต้องการสอบเทียบอย่างน้อย 3 เท่า
- ต้องสามารถสอบกลับ (Traceability) ไปยังหน่วยวัดมาตรฐานของชาติ หรือมาตรฐานสากลได้
แหล่งกำเนิดอุณหภูมิ (Temperature Source)
- Temperature Bath , Temperature Block Calibrator, Furnace
เครื่องมือที่กำลังจะถูกนำไปสอบเทียบหรือตรวจสอบความถูกต้อง (UUC)
- Digital Thermometer with Sensor
วิธีการสอบเทียบที่เหมาะสม (Method)
- ห้องปฏิบัติการอ้างอิงมาตรฐาน ASTM Volume 14.03
สภาวะแวดล้อมที่เหมาะสม (Laboratory Environment)
- สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในห้องปฏิบัติการต้องมี การระบายอากาศที่ดี อุณหภูมิและความชื้นที่ควบคุมได้ มีแสงสว่างเพียงพอ รวมถึงการจัดวางอุปกรณ์ที่เป็นระเบียบและปลอดภัยและมีระบบรักษาความปลอดภัยที่ได้มาตรฐาน
บุคลากรผู้ทำหน้าที่สอบเทียบ (Personnel)
- ต้องเป็นผู้ที่ได้รับการฝึกอบรม ต้องมีมีประสบการณ์ และมีความเชี่ยวชาญในการสอบเทียบเครื่องมือด้านวัดอุณหภูมิ
- ต้องมีความรู้ความสามารถในการวิเคราะห์ข้อมูลและรายงานค่าความไม่แน่นอนของการวัดได้อย่างถูกต้อง
คำแนะนำก่อนส่งเครื่องมือสอบเทียบ
- ควรกำหนดจุดสอบเทียบให้ชัดเจน และควรระบุเกณฑ์การยอมรับของเครื่องมือที่ส่งมาสอบเทียบเพื่อใช้พิจารณาในการ ปรับเทียบ หรือไม่ปรับเทียบเครื่องมือ
- เตรียมเครื่องมือให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน โดยทำความสะอาดและทดสอบเครื่องมือให้พร้อมใช้งานก่อนส่ง
- เตรียมอุปกรณ์และเอกสารที่เกี่ยวข้อง เช่น คู่มือ / วิธีการใช้งาน และควรเลือกห้องปฏิบัติการสอบเทียบที่ได้รับการรับรอง มาตรฐาน ISO/IEC 17025
การดูแลรักษา และข้อควรระวัง Digital Thermometer
- เครื่องมือที่ใช้วัดควรได้รับการสอบเทียบอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง (ขึ้นอยู่กับความถี่ในการใช้งานของเครื่องมือ) เพื่อยืนยันความสามารถและความถูกต้องของเครื่องมือ
- เลือกใช้งาน Digital Thermometer ให้เหมาะสมกับลักษณะงาน โดยคำนึงถึงค่าความถูกต้องของเครื่องมือและเกณฑ์ยอมรับของงานที่ยอมรับได้
- เมื่อใช้งานเสร็จเรียบร้อยแล้ว ควรจัดเก็บเครื่องมือในกล่องบรรจุภัณฑ์ และจัดเก็บไว้ในอุณหภูมิที่เหมาะสม และหลีกเลี่ยงการตกหล่น การกระแทก ของเครื่องมือ
โดยสายงานบริการ 3 สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น) หรือ ส.ส.ท “ มีให้บริการสอบเทียบเครื่องมือ Digital thermometer with sensor ทั้งแบบ RTD และ TC ในจุดอุณหภูมิที่ -40 ºC to 400 ºC ” ในขอบข่ายการรับรอง ISO/IEC 17025 ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ได้รับการรับรองความสามารถตามมาตรฐานห้องปฏิบัติการ ISO/IEC 17025 ประสบการณ์การสอบเทียบที่มากกว่า 50 ปี
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม หรือ จองคิวสอบเทียบ ได้ที่
Line Official: @TPACAL
โทรศัพท์ : 02-717-3000 ต่อ 82
Email: [email protected]
www.tpacal.or.th
