Stroboscope เป็นเครื่องวัดความเร็วรอบที่ใช้แสงแฟลชในการกระพริบเพื่อจับภาพ ที่แสงแฟลชส่องไปที่วัตถุที่กำลังทำงาน หรือ หมุนอยู่ ได้เหมือนกับวัตถุนั้นหยุดนิ่ง ในกระบวนการจับภาพ Stroboscope จะสามารถจับภาพได้เลยโดยที่ไม่ต้องหยุดเครื่อง หรือ หยุดการทำงาน โดยเครื่องจะแสดงค่าความเร็วรอบเป็น RPM (รอบต่อนาที) จะอาศัยการคำนวณจากความถี่แสง

Stroboscope ต่างจาก Tachometer อย่างไร

หลายคนอาจจะสงสัยว่า Stroboscope และ Tachometer เครื่องมือสองชนิดนี้ใช้วัดความเร็วรอบได้เหมือนกัน แต่ความจริงแล้วทั้งสองเครื่องมือนี้มีความแตกต่างกันอยู่ โดย Stroboscope จะเป็นการใช้แสงแฟลชในการจับภาพเพื่อหาความเร็วรอบของวัตถุที่กำลังหมุนอยู่ ในส่วนของ Tachometer จะใช้แสงอินฟราเรดส่องไปยังวัตถุเพื่อคำนวนหารอบการหมุน การเลือกใช้งานเครื่องมือวัดความเร็วรอบนั้นจะขึ้นอยู่กับชิ้นงาน หรือ วัตถุประสงค์ของการวัด เช่น ถ้าหากต้องการวัดความเร็วรอบของเครื่องมือที่ใช้งานหมุนทั่วไป และไม่สัมผัสกับชิ้นงาน สามารถใช้ Stroboscope ในการวัดได้ และการวัดความเร็วรอบของเครื่องมือที่ที่ใช้งานมอเตอร์ เพลา ก็สามารถใช้ Tachometer ได้เช่นกัน

หลักการทำงานของ Stroboscope

หลักการทำงานของ Stroboscope คือ การใช้แสงแฟลชที่กระพริบด้วยความถี่สูงและปรับค่าได้ ส่องไปยังวัตถุที่หมุน หรือ สั่นเร็วๆ ทำให้เกิดปรากฏการณ์ Stroboscopic Effect ซึ่งตาเรามองเห็นวัตถุนั้นเหมือนหยุดนิ่ง ช้าลง หรือ หมุนกลับทาง เพื่อให้ตรวจสอบการเคลื่อนที่ได้อย่างละเอียด โดยไม่ต้องสัมผัสวัตถุ โดยการปรับความถี่แฟลชให้ตรงกับความถี่การหมุนวัตถุจะดูเหมือนหยุดนิ่ง ช่วยให้วัดความเร็วรอบได้อย่างแม่นยำ

กลไกการทำงานที่สำคุญของ Stroboscope

1.การประสานจังหวะ (Synchronization)

ตัวเครื่องจะปล่อยแสงแฟลชที่มีความเข้มสูงออกมาเป็นระยะเวลาสั้นๆ ตามความถี่ที่กำหนด เมื่อปรับความถี่ของการกระพริบให้ตรงกับความเร็วรอบของวัตถุ แสงจะส่องกระทบวัตถุที่ตำแหน่งเดิมเสมอในทุกๆรอบ

2. การคงค้างของภาพ (Persistence of Vision)

            ดวงตาจะเก็บภาพที่เห็นไว้ชั่วขณะ (ประมาณ 1/16 วินาที) เมื่อมีการกระพริบของแสงที่ความถี่ที่สูงและตรงจังหวะ จะรวมภาพเหล่านั้นเข้าด้วยกันจนทำให้เห็นวัตถุเหมือน “หยุดนิ่ง” (Frozen in place)

3. การวัดค่าความเร็วรอบ

          เมื่อวัตถุดูเหมือนหยุดนิ่ง ค่าความถี่ของการกระพริบที่แสดงบนหน้าปัดเครื่อง (หน่วยเป็น RPM หรือ FPM) จะเท่ากับความเร็วรอบที่แท้จริงของวัตถุนั้น

การใช้งาน Stroboscope อุตสาหกรรม

อุตสาหกรรมในปัจจุบันใช้งานเครื่อง Stroboscope ในกระบวนการทำงาน หรือ การผลิตสินค้า ผลิตภัณฑ์ เพื่อควบคุมคุณภาพให้เป็นไปตามข้อกำหนด มาตรฐาน และลดความผิดพลาดของการผลิตชิ้นงาน ยกตัวอย่าง เช่น

อุตสาหกรรมสิ่งทอ ในการผลิตสิ่งทอ ที่ใช้เส้นด้ายเป็นตัวหลักในการผลิตผ้า โดยจะใช้ Stroboscope  ในการตรวจสอบความเร็ว การหมุนของโรลม้วนเส้นด้าย

อุตสาหกรรมยานยนต์ ในการใช้บำรุง รักษา คุณภาพการใช้งานของมอเตอร์ เพลา ไม่ให้เกิดการทำงานที่ผิดพลาดและควบคุมความปลอดภัยของมอเตอร์

วิธีการดูแล รักษา และข้อควรระมัดระวัง การใช้งาน Stroboscope

1. เครื่องมือที่ใช้วัดต้องได้รับการสอบเทียบอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เพื่อยืนยันความสามารถของเครื่องมือว่ายังสามารถอ่านค่าและแสดงผลได้อย่างถูกต้องและแม่นยำ
2. หลีกเลี่ยงการสัมผัสหัววัดเพื่อป้องกันไม่ให้มีรอยขีดข่วน เศษฝุ่นที่จะไปเกาะติด
3. เมื่อใช้งานเสร็จเรียบร้อยแล้ว แนะนำให้จัดเก็บเครื่องมือในกล่องบรรจุภัณฑ์ และจัดเก็บไว้ในอุณหภูมิที่เหมาะสม

โดยสายงานบริการ 3 สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น) หรือ ส.ส.ท “ ให้บริการสอบเทียบเครื่องมือ Stroboscope  ในย่านการวัด 180 RPM to < 100,000 RPM ”  ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ได้รับการรับรองความสามารถตามมาตรฐานห้องปฏิบัติการ ISO/IEC 17025 ประสบการณ์การสอบเทียบที่มากกว่า 50 ปี โดยผู้ที่สนใจสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่

Line Official: @TPACAL

โทร. 02-717-3000 ต่อ 82

Email: [email protected] www. tpacal.or.th