หลายคนอาจสงสัยว่า Pressure Gauge และ Test Gauge มีหน้าตาคล้ายกัน แต่เมื่อนำมาใช้งานจริงกลับอ่านค่าแรงดันไม่เท่ากัน ทั้งที่วัดแรงดันเดียวกัน ความแตกต่างนี้ ไม่ได้เกิดจากหลักการวัดที่ต่างกัน แต่เกิดจากบทบาทการใช้งานและระดับความแม่นยำของเครื่องมือ ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดตามมาตรฐาน ISO/IEC 17025
Pressure Gauge คือ เครื่องมือวัดแรงดันที่ใช้ติดตั้งอยู่ในระบบงานโดยตรง เช่น ระบบท่อ ไฮ ดรอลิก นิวเมติก หรือ ถังแรงดัน
หน้าที่หลัก
- แสดงค่าแรงดันให้ผู้ใช้งานทราบ
- ใช้เฝ้าระวังและควบคุมแรงดันของระบบ
- ช่วยลดความเสี่ยงจากแรงดันที่ผิดปกติ
Pressure Gauge ถูกออกแบบให้เป็น เครื่องมือใช้งานประจำ (Working Instrument) โดยเน้นความทนทานต่อการใช้งานต่อเนื่อง การสั่นสะเทือน และสภาพแวดล้อม โดยทั่วไปจะมีความแม่นยำประมาณ ±1.0 ถึง ±2.5 %FS ซึ่งเพียงพอสำหรับการควบคุมกระบวนการผลิต
Test Gauge คือ Pressure Gauge ที่มีความแม่นยำสูงและใช้เป็นเครื่องมืออ้างอิงตามระบบ ISO/IEC 17025
หน้าที่หลัก
- ใช้ตรวจสอบความถูกต้องของ Pressure Gauge
- ใช้ในงานทดสอบหรือสอบเทียบ
- ใช้เป็นค่าอ้างอิงตามระบบคุณภาพ
Test Gauge มักมีความแม่นยำประมาณ ±0.1 ถึง ±0.25 %FS พร้อมสเกลที่ละเอียด หน้าปัดใหญ่ และการออกแบบที่ช่วยลดความผิดพลาดจากการอ่านค่า
หลักการวัดเหมือนกัน แต่คุณภาพต่างกัน
ทั้ง Pressure Gauge และ Test Gauge ส่วนใหญ่อาศัยหลักการเดียวกัน เช่น Bourdon Tube เมื่อแรงดันเปลี่ยนกลไกภายในจะขยับ และแสดงผลผ่านเข็ม ซึ่งความแตกต่างไม่ใช่หลักการวัดแต่เป็น
- คุณภาพของกลไกภายใน
- ความละเอียดของสเกล
- ความเสถียร และการทำซ้ำของค่า
Pressure Gauge และ Test Gauge ทำไมอ่านค่าไม่เท่ากัน
สาเหตุที่ Pressure Gauge และ Test Gauge อ่านค่าแตกต่างกัน ส่วนใหญ่มักเกิดจาก
- ระดับความแม่นยำของเครื่องมือไม่เท่ากัน
- ความผิดพลาดจากการอ่านค่า (Parallax Error)
- การสึกหรอหรือเสื่อมสภาพจากการใช้งาน
- การไม่ได้รับการสอบเทียบ
ตามหลัก ISO/IEC 17025 เครื่องมืออ้างอิงต้องมีความไม่แน่นอนต่ำกว่าเครื่องมือที่ถูกตรวจสอบ ดังนั้นค่าจาก Test Gauge จึงใกล้เคียงค่าจริงมากกว่า
การใช้งานในอุตสาหกรรม
- Pressure Gauge ใช้ติดตั้งในระบบงานจริง เช่น ระบบน้ำมัน ระบบก๊าซ ระบบไฮดรอลิก
- Test Gauge ใช้ในงานตรวจสอบ สอบเทียบ และควบคุมคุณภาพ โดยเฉพาะในห้องปฏิบัติการ
โดยสรุปแล้ว Pressure Gauge และ Test Gauge วัดแรงดันชนิดเดียวกัน แต่ถูกออกแบบมาเพื่อบทบาทการใช้งานที่แตกต่างกัน
- Pressure Gauge ใช้ติดตั้งในระบบงานจริง เน้นความทนทาน และความเหมาะสมต่อการใช้งานต่อเนื่อง
- Test Gauge ใช้เป็นเครื่องมืออ้างอิง เน้นความแม่นยำ และความเสถียรของค่า
ความแตกต่างของค่าที่อ่านได้เกิดจากระดับความแม่นยำ การออกแบบ และสถานะการสอบเทียบของเครื่องมือ ไม่ได้เกิดจากหลักการวัดแรงดันที่แตกต่างกัน
โดยสายงานบริการ 3 สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น) หรือ ส.ส.ท ประสบการณ์การสอบเทียบมากกว่า 50 ปี “ มีให้บริการสอบเทียบเครื่องมือ Pressure Gauge / Test Gauge ซึ่งเป็นการสอบเทียบที่ได้รับการรับรองความสามารถตามมาตรฐานห้องปฏิบัติการ ISO/IEC 17025 ”
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
Line Official: @TPACAL
โทรศัพท์ : 02-717-3000 ต่อ 82
Email: [email protected]
www.tpacal.or.th